Druk, który można odczytać dotykiem. MUTOH UV-LED a potrzeby osób niewidomych i słabowidzących

Dostępność przestrzeni publicznej od lat pozostaje ważnym zagadnieniem w projektowaniu budynków, informacji wizualnej i systemów oznakowania. Mimo kolejnych regulacji osoby niewidome i słabowidzące nadal napotykają trudności z odnalezieniem właściwego pomieszczenia, odczytaniem informacji czy samodzielnym poruszaniem się po obiektach użyteczności publicznej. Potwierdzają to opublikowane w 2026 roku wyniki ogólnopolskiego badania dotyczącego korzystania z alfabetu Braille’a, a także czerwcowy raport Najwyższej Izby Kontroli. Oba dokumenty zwracają uwagę na niedostateczną dostępność informacji oraz problemy z oznakowaniem.

Tymczasem rozwój cyfrowego druku strukturalnego UV-LED umożliwia wykonywanie wypukłych oznaczeń bez konieczności mechanicznego tłoczenia materiału. Przykłady zastosowania tej technologii można znaleźć już w Polsce i innych krajach europejskich, gdzie plotery MUTOH wykorzystywane są między innymi do produkcji oznakowania dotykowego.

Atrium Centrum Ploterowe, polski dystrybutor urządzeń MUTOH, zebrało najważniejsze informacje z ostatnich miesięcy, przyglądając się wynikom badań, europejskim standardom oraz przykładom wykorzystania druku UV-LED w produkcji oznaczeń Braille’a.

Alfabet Braille’a w przestrzeni publicznej. Badania

W raporcie „Alfabet Braille’a w przestrzeni publicznej”, opublikowanym w 2026 roku, do którego dotarli przedstawiciele Atrium (dystrybutor ploterów MUTOH) przedstawiono wyniki badania przeprowadzonego wśród osób niewidomych i słabowidzących. Do analizy zasadniczej zakwalifikowano odpowiedzi 720 osób deklarujących znajomość alfabetu Braille’a.

Wyniki pokazują zarówno znaczenie oznakowania dotykowego, jak i problemy z jego stosowaniem:

• 90% badanych uznało oznaczenia Braille’a na tabliczkach przydrzwiowych za ważne lub bardzo ważne.
• 63,2% respondentów zwróciło uwagę na brak konsekwencji w rozmieszczeniu oznaczeń.
• 50% badanych wskazało na problem ścierania się lub uszkodzeń wypukłych punktów.

Szczególnie istotne okazały się oznaczenia w windach, placówkach medycznych, urzędach oraz na dworcach (źródło: „Alfabet Braille’a w przestrzeni publicznej”, 2026).

Potrzebę dalszych działań potwierdza również kontrola Najwyższej Izby Kontroli, której wyniki opublikowano 24 czerwca 2026 roku. W 14 z 16 skontrolowanych jednostek samorządowych stwierdzono niespełnienie minimalnych wymagań dostępności informacyjno-komunikacyjnej. Wśród problemów znalazły się również braki informacji o rozkładzie pomieszczeń w formie wizualnej i dotykowej lub głosowej (źródło: Najwyższa Izba Kontroli, 2026).

Szersze omówienie raportów oraz możliwości produkcji oznakowania dotykowego Atrium Centrum Ploterowe przygotowało w sekcji Aktualności na stronie Atrium.

Od Gutenberga do druku UV. Nowy standard europejski

Na zastosowania współczesnej poligrafii zwracają uwagę również naukowcy z Politechniki Rzeszowskiej. W maju 2025 roku Kamil Trojnar i Krzysztof Tereszkiewicz opublikowali opracowanie „Evolution of Printing Techniques Dedicated to People with Visual Impairments: From Gutenberg to UV Printing”.

Autorzy przeanalizowali rozwój technik druku przeznaczonych dla osób z niepełnosprawnością wzroku. Wskazali między innymi na możliwości technologii UV w produkcji wypukłych oznaczeń na etykietach, opakowaniach i elementach informacji publicznej (źródło: Communications of the IBIMA, 2025).

Kolejną ważną zmianą jest przyjęcie europejskiej normy EN 18156:2026, dotyczącej projektowania, rozmieszczenia i stosowania pisma Braille’a oraz wypukłych znaków w trwale instalowanym oznakowaniu. Standard zatwierdzono w lipcu 2026 roku, a opublikowano w październiku. W jego opracowaniu uczestniczyły między innymi organizacje ANEC i European Blind Union (źródło: ANEC, 2026).

Druk strukturalny MUTOH UV-LED do produkcji oznaczeń Braille’a

Technologia UV-LED umożliwia tworzenie wypukłych punktów, liter i struktur przez nakładanie kolejnych warstw atramentu utwardzanego światłem. Pozwala to łączyć oznaczenia Braille’a z tradycyjnym drukiem kolorowym, a także wykonywać je bezpośrednio na wybranych tworzywach, płytach i gotowych elementach wyposażenia.

Atrium Centrum Ploterowe od dłuższego czasu zwraca uwagę na specjalistyczne zastosowania ploterów gadżetowych MUTOH. Wśród dostępnych rozwiązań znajdują się:

• MUTOH XpertJet 461UF – kompaktowy ploter A3+ do niewielkich tabliczek, oznaczeń i personalizowanych przedmiotów.
• MUTOH XpertJet 661UF – urządzenie A2+ do produkcji oznakowania dotykowego, planów tyflograficznych i krótkich serii.
• MUTOH XpertJet 1462UF – większy ploter stołowy do zadruku paneli i seryjnej produkcji oznakowania.

Wszystkie trzy urządzenia obsługują druk wielowarstwowy UV-LED, umożliwiający tworzenie struktur wypukłych, w tym alfabetu Braille’a. Szczegółowe informacje o urządzeniach, konfiguracjach i możliwościach produkcyjnych dostępne są na stronie atrium.com.pl oraz u przedstawicieli handlowych Atrium Centrum Ploterowego.

Europejskie firmy już wykorzystują druk UV-LED do oznakowania dotykowego

Przykładów zastosowania technologii MUTOH nie trzeba szukać wyłącznie w katalogach producenta. W marcu 2023 roku niemiecka organizacja LBSV Detmold, wspierająca osoby niewidome i słabowidzące, rozpoczęła pracę z kompaktowym ploterem XpertJet 461UF. Urządzenie wykorzystano do rozwijania produkcji wypukłych oznaczeń i materiałów informacyjnych.

W Polsce podobne rozwiązania stosuje BRAJL MEDIA z Poznania, przedsiębiorstwo społeczne specjalizujące się w planach tyflograficznych i oznakowaniu Braille’a. W lutym 2024 roku firma zainwestowała w kolejny ploter MUTOH XpertJet 661UF zakupiony od Atrium Centrum Ploterowego.
Z kolei niemiecka Kreye Siebdruck z Koblencji od lipca 2024 roku wykorzystuje model XpertJet 1462UF do produkcji oznakowania dotykowego i materiałów z alfabetem Braille’a. Firma rozwinęła w ten sposób swoje dotychczasowe usługi poligraficzne o cyfrową produkcję dostępnego oznakowania (źródła: MUTOH Europe, OOH Magazine).

Atrium przypomina jednocześnie, że nie każdy wypukły nadruk automatycznie spełnia wymagania dotyczące alfabetu Braille’a – konieczne jest sprawdzenie poprawności zapisu, wymiarów i rozmieszczenia punktów oraz trwałości gotowego oznaczenia.

Poznaj możliwości MUTOH w Opolu i podczas Open Day Poznań

Osoby zainteresowane drukiem strukturalnym UV-LED Atrium Centrum Ploterowe zaprasza do Laboratorium Druku w Opolu. Przez cały rok do dyspozycji klientów pozostaje tam ponad 20 urządzeń drukujących, tnących i wykończeniowych, umożliwiających poznanie różnych technologii oraz przeprowadzenie indywidualnych testów. Możliwości trzech ploterów gadżetowych MUTOH można omówić z przedstawicielami firmy, uzgadniając również zakres prezentacji wybranego modelu.

Najbliższą okazją do spotkania będzie Open Day Poznań 2026, organizowany 20 listopada w oddziale Atrium w Przeźmierowie przy ul. Rzemieślniczej 47A. Podczas wydarzenia zaplanowano pokazy urządzeń drukujących, tnących i technologii personalizacji oraz konsultacje z handlowcami, technikami i serwisantami firmy. Dostępne będą również plotery gadżetowe LED UV w tym wspomniany już XpertJet 461UF.

Szczegóły wydarzenia, program prezentacji i formularz rejestracyjny znajdują się na stronie Atrium.

Patronem medialnym wydarzenia jest OOH Magazine

Więcej newsów z branży TUTAJ.